Rok 2025 okazał się najgorszym w historii pod względem porzucania marynarzy. Według danych Międzynarodowej Federacji Pracowników Transportu (ITF), aż 6 223 marynarzy zostało porzuconych na 410 statkach, co oznacza wzrost o ponad 30% w porównaniu z rokiem poprzednim. To szósty rok z rzędu, gdy liczba statków objętych porzuceniami bije rekordy, a czwarty, w którym rekordy pobija całkowita liczba porzuconych marynarzy.
Najciężej dotkniętą grupą byli marynarze indyjscy – 1 125 osób zostało pozostawionych bez wynagrodzenia i wsparcia. Filipińczycy (539) i Syryjczycy (309) zajęli kolejne miejsca w tej tragicznej statystyce. Najwięcej porzuceń odnotowano na Bliskim Wschodzie i w Europie, przy czym Turcja i Zjednoczone Emiraty Arabskie przodowały pod względem liczby statków, na których doszło do porzucenia.
Porzucanie marynarzy jest definiowane przez Międzynarodową Organizację Morską (IMO) jako: brak pokrycia kosztów repatriacji, pozostawienie marynarza bez niezbędnej opieki lub jednostronne zerwanie stosunku pracy, w tym niewypłacenie wynagrodzenia przez co najmniej dwa miesiące. W praktyce oznacza to dramatyczne sytuacje, marynarze pozostają tygodniami, a nawet miesiącami na statkach, z dala od rodzin i bez środków do życia.
Krytycznym problemem są Flagi FOC. W 2025 roku aż 337 porzuconych statków (82%) pływało pod FOC. System ten pozwala właścicielom ukryć tożsamość i stosować niskie standardy pracy, podczas gdy państwa flagi czerpią zyski z opłat rejestracyjnych. Panama, jako FOC, była krajem z największą liczbą porzuceń – 68 statków.
Przykładem tragedii marynarzy jest przypadek statku Eleen Armonia. Indyjski marynarz wraz z trzema członkami załogi od czerwca 2025 r. nie otrzymał wynagrodzenia, a właściciel statku, Eleen Marine, mimo zgłoszeń i upływu kontraktów, nie repatriował załogi. „Codziennie żyjemy w stresie, nie mogę spać, a nasze prawa są ignorowane” – mówi marynarz.
ITF apeluje o wprowadzenie mechanizmów zapobiegających porzuceniom: ujawnienie rzeczywistego właściciela statku przed rejestracją, krajowe czarne listy statków powtarzających porzucenia oraz ścisłe kontrole Flagi FOC. Sekretarz generalny ITF Stephen Cotton podkreśla: „Nie chodzi tylko o liczby, to ludzie, którzy utrzymują gospodarkę w ruchu, zmuszeni są do desperackich sytuacji. Międzynarodowa Organizacja Morska musi mieć więcej narzędzi, by zakończyć te haniebne praktyki.”
Rok 2025 pozostawił jasny sygnał: kryzys porzucania marynarzy wymaga natychmiastowego działania. Bez współpracy rządów, organizacji morskich i związków zawodowych tragedie na morzu będą się powtarzać.